پنج شنبه , ۱۸ آذر , ۱۳۹۵
بیشتر ببینید

Falak-ol-aflak  - قلعه فلک الافلاک

 قلعه فلک الافلاک (قلعه دوازده برجی) در خرم آباد

 

فَلَک‌الافلاک یا دژٍ شاپورخواست در مرکز شهر خرم‌آباد قرار دارد. فلک الافلاک با نام قلعه دوازده برجی هم شناخته می‌شود. این بنا بر فراز تپه‌ای مشرف به شهر خرم‌آباد و در نزدیکی رودخانه، در مرکز شهر قرار گرفته و چشم‌گیرترین اثر تاریخی و گردشگری درون این شهر است.
تاریخ ساخت این قلعه به دورهٔ ساسانیان باز می‌گردد و به شماره ۸۸۳ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

 

نام‌شناسی
فلک الافلاک در لغت به معنای «سپهر سپهران» است. قلعه فلک الافلاک با نام‌های گوناگونی در طول زمان شناخته شده‌است. دژ شاپورخواست، سابر خواست، قلعه خرم‌آباد، دوازده برجی و کاخ اتابکان از آن جمله‌اند. قلعه خرم‌آباد از دوره قاجار به بعد با نام فلک الافلاک ضبط شده‌است. با توجه به اینکه ممکن است دوازده برجی، اشاره‌ای به دوازده برج فلکی باشد، ممکن است نام فلک الافلاک نیز از همین جا ریشه گرفته باشد.

 

قلعه زیبای فلک الافلاک در خرم آباد لرستان

 

کاربری قلعه
این قلعه به لحاظ موقعیت استراتژیکی خود در قرن چهارم هجری قمری به عنوان مقر حکومت آل حسنویه و گنجور در زمان آل بویه در آمد همچنین خزانه حکومتی خاندان بدر در قرن چهارم هجری و مقر حکومتی اتابکان لر کوچک و والیان لرستان در دوره صفویه تا قاجار و سرانجام پادگان نظامی و زندان سیاسی در دوران پهلوی اول و دوم از مهمترین کاربردهای قلعه در گذشته محسوب می‌شود.

 

حریم قلعه
حریم قلعه از شرق و جنوب غربی به رودخانه خرم آباد و از غرب به خیابان و محله دوازده برجی و از سمت شمال به خیابان فلک الافلاک محدود می شود. این قلعه به لحاظ موقعیت استراتژیکی خود در قرن چهارم هجری قمری به عنوان مقر حکومت آل حسنویه و گنجور در زمان آل بویه در آمد همچنین خزانه حکومتی خاندان بدر در قرن چهارم هجری و مقر حکومتی اتابکان لر کوچک و والیان لرستان در دوره صفویه تا قاجار و سرانجام پادگان نظامی و زندان سیاسی در دوران پهلوی اول و دوم از مهمترین کاربردهای قلعه در گذشته محسوب می‌شود.

 

قلعه فلک الافلاک - خرم آباد - لرستان

  معماری قلعه

معماری کنونی بنا، بیانگر الحاقات فراوانی است که در دوران‌های گوناگون بدان افزوده شده، بیشترین این تحولات مربوط به دوره صفویه تا قاجار می‌باشد. بر اساس مدارک تصویری تا حدود یکصد سال پیش بارویی دوازده برجی در پیرامون بنای فعلی وجود داشته، که اکنون آثار این برج از آن در محوطه شمال غربی قلعه، قابل مشاهده‌است. وسعت تقریبی بنا ۵۳۰۰ متر مربع، شامل ۸ برج دو صحن و ۳۰۰ جان پناه می‌باشد. ارتفاع بلندترین دیوار تا سطح تپه ۲۳ متر و مصالح آن از سنگ آجر، خشت و ملات گچ و آهک است. ورودی بنا به سمت شمال و در بدنه برج جنوب غربی تعبیه شده که پس از گذر از راهرو ورودی به حیاط اول وصل می‌گردد. ورودی قلعه فلک الافلاک در جبهه شمالی و در برج جنوب غربی به عرض ۱۰ متر و ۲۰ سانتیمتر و ارتفاع سه متر ساخته شده و در ساخت این بنا از مصالحی چون خشت، آجر (قرمز و بزرگ)، سنگ و ملات استفاده شده‌است. پلان بنای این قلعه تاریخی به صورت هشت ضلعی نامنظم است.

قلعه فلک الافلاک - خرم آباد - لرستان

حیاط اول
ابعاد این حیاط که جهت شمالی، جنوبی طراحی شده ۲۲/۵×۳۱ متر است. پیرامون آن از چهار برج تشکیل شده که دو برج آن در شمال و شمال غربی و دو برج دیگر در جنوب و جنوب غربی قرار دارد.

 

حمام قدیمی
حمام قلعه در ضلع شمالی حیاط اول و در نزدیکی چاه قلعه قرار داشته‌است. این حمام تا اواخر دوره قاجار قابل استفاده بوده و اکنون آثاری از آن مانند تنبوشه‌های سفالی، نقش‌های آهک بری و کانال‌های زیر زمینی قابل مشاهده‌است.

چاه قلعه
در شمال شرقی حیاط اول و در پشت یک طاق نمای بلند، چاه آب قلعه قرار دارد. عمق این چاه که بیشتر آن با برش صخره به سرچشمه آب گلستان راه یافته نزدیک به ۴۰ متر است. در گذشته آب مورد نیاز ساکنین دژ از همین چاه تامین می‌شده‌است و اکنون نیز قابل بهره‌برداری است.

 

قلعه فلک الافلاک - خرم آباد - لرستان

قلعه زیبای فلک الافلاک در خرم آباد لرستان

 

حیاط دوم
ابعاد این حیاط در جهت شرقی، غربی طراحی شده ۲۱×۲۹ متر است و همانند حیاط اول از چهار برج تشکیل می‌گردد. در چهار جهت این حیاط تالارهای بزرگی قرار دارد که به یکدیگر راه دارند و اکنون به موزه تغییر کاربری یافته‌اند. از نکات قابل تامل در معماری بنا، وجود گریزگاه مخفی در ضلع جنوبی و فضاهای زیر زمینی در ضلع شمال و شرق آن می‌باشد.

 

موزه فلک‌الافلاک
موزه فلک الافلاک درون ساختمان قرار دارد و در دوره پهلوی با قرار دادن برخی مدارک فرهنگی فعالیت خود را آغاز کرد اما پس از انقلاب فعالیت آن متوقف شد. موزه پس از جنگ ایران و عراق و در سال ۱۳۶۷ فعالیت خود را از سر گرفت. موزه قلعه بین سال‌های ۱۳۸۵ تا ۱۳۸۷ به علت نبود امکانات نگهداری استاندارد تعطیل بود. هم اکنون موزه مردم‌شناسی آن در بخش جنوبی حیاط دوم راه‌اندازی شده‌است. این موزه ۱۲ ویترین دارد که هر ویترین ۵۰ اثر تاریخی را به نمایش می‌گذارد.

 

قلعه فلک الافلاک - خرم آباد - لرستان

 قلعه فلک‌الافلاک

قلعه فلک الافلاک - خرم آباد - لرستان

  فلک‌الافلاک

قلعه فلک الافلاک - خرم آباد - لرستان

  قلعه فلک‌الافلاک

قلعه فلک الافلاک - خرم آباد - لرستان

تصاویر  قلعه فلک‌الافلاک

قلعه فلک الافلاک - خرم آباد - لرستان

  قلعه فلک‌الافلاک

قلعه فلک الافلاک - خرم آباد - لرستان

 تصاویر  قلعه فلک‌الافلاک

قلعه فلک الافلاک - خرم آباد - لرستان

 قلعه فلک‌الافلاک

 قلعه زیبای فلک الافلاک در خرم آباد لرستان

موزه قلعه زیبای فلک الافلاک در خرم آباد لرستان

قلعه زیبای فلک الافلاک در خرم آباد لرستان

موزه قلعه زیبای فلک الافلاک در خرم آباد لرستان

قلعه زیبای فلک الافلاک در خرم آباد لرستان

موزه قلعه زیبای فلک الافلاک در خرم آباد لرستان

قلعه زیبای فلک الافلاک در خرم آباد لرستان

موزه قلعه زیبای فلک الافلاک در خرم آباد لرستان

قلعه زیبای فلک الافلاک در خرم آباد لرستان

موزه قلعه زیبای فلک الافلاک در خرم آباد لرستان

قلعه زیبای فلک الافلاک در خرم آباد لرستان

موزه قلعه زیبای فلک الافلاک در خرم آباد لرستان

 

 گردآوری : گروه سرگرمی و گردشگری مجله تصویر زندگی

منابع:wikipedia.org/mehrnews.com/بیتوته

 



این مطلب مفید بود ؟
1 از 52 از 53 از 54 از 55 از 5
loadingLoading...

این مطلب را با دوستان خود به اشتراک بگذارید:




در صورت تمایل به این موضوع نظر دهید

  • لطفا از نوشتن با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
  • از ارسال دیدگاه های نا مرتبط با مطلب و مجله، تکرار نظر دیگران، توهین به سایر کاربران و ارسال متن های طولانی خودداری نمایید.
  • لطفا نظرات بدون بی احترامی، افترا و توهین به مسئولان، اقلیت ها، قومیت ها و ... باشد و به طور کلی مغایرتی با اصول اخلاقی و قوانین کشور نداشته باشد.
  • در غیر این صورت، «تصویر زندگی» مطلب مورد نظر را رد یا بنا به تشخیص خود با ممیزی منتشر خواهد کرد.

نام(لازم)

ایمیل(لازم)

در این رابطه بیشتر بخوانید
مطالب قبلی این بخش
  • عمارت کلبادی,عمارت کلبادی  ساری عمارت کلبادی در ساری

    زیباترین عمارت ساری را ببینید !   در مرکز شهر ساری عمارتی زیبا و قدیمی جا خوش کرده که مدتی به عنوان اداره کل میراث فرهنگی استفاده می شد و حالا تبدیل به یکی از …

    • مسافرت, سفر, سفر نوروزی,دیدنی های ایران, طبیعت ایران نوروز به کجا سفر کنیم ؟ (۸)

      عید ۹۴ به کجای ایران سفر کنیم ؟ (۸) از این قسمت به بعد یکی از استان ها و مکان های گردشگری آنها را نیز در کنار دیگر موارد برایتان انتخاب و معرفی کرده ایم. …

      • سفر نوروزی قشم بریم یا کیش ؟ سفر نوروزی قشم بریم یا کیش ؟

        در تعطیلات عید، سفر نوروزی قشم بریم یا کیش؟ قبل از اینکه چمدان‌تان را برای سفر نوروزی ببندید این مطلب را بخوانید. قشم برای سفر به قشم هم سه راه  وجود دارد؛ دو راه زمینی …

        • ارگ انار ارگ تاریخی انار در کرمان

          ارگ تاریخی انار در کرمان   ارگ تاریخی انار در کرمان ، بر فراز تپه‌ای در مرکز شهر انار قرار گرفته، بنایی که قدمتش به دوران ساسانی می‌رسد. این ارگ در سال ۱۳۸۹ در فهرست …

          • عکس باغ مصلی نائین, مصلای نایین باغ مصلی نائین تفرجگاه و زیاتگاه قدیم مردم نائین + عکس | مصلای نایین

            معرفی باغ مصلی نائین + عکس  باغ مصلی نائین که یکی از آثار باستانی قابل توجه این شهر است، باغی وسیع و زیبا که تا چند سال پیش تفرجگاه مردم در ایام تعطیل بوده و …

            • گوشه ای از زیبائی های مازندران، دروازه بهشت

              گوشه ای از زیبائی های مازندران ,دروازه بهشت استان مازنداران با دیدنی‌های بسیار یکی از مکان‌هایی است که در هر تعطیلات مردم را به سوی خود جذب می‌کند. در این گالری تنها گوشه‌ای از زیبایی‌های …

              • سواحل دیدنی کیش,تفریح در کیش,  دیدنی های کیش تعطیلاتی مفرح در سواحل کیش

                تفریحات هیجان انگیز در ساحل کیش   ساحل کیش یکی از فضاهای مناسبی است که می توانید در آن انواع تفریحات هیجان انگیز و کمیاب را تجربه کنید. از بالن سواری گرفته تا اسکی روی …

                • تعطیلات عید اصفهان بریم یا فارس,اصفهان ,فارس, سفر عید ,مسافرت نوروز , دیدنی های اصفهان ,دیدنی های فارس تعطیلات عید اصفهان بریم یا فارس ؟

                  سَرِ دوراهی ایرانگردی تعطیلات عید سفر به اصفهان بهتره یا فارس؟ هرچند هرگوشه این مرزپرگهر سرشار از زیبایی و دیدنی است اما آمار نشان می‌دهد  که استان‌های گیلان و مازندران و همین‌طور اصفهان و فارس …

                  • ارگ؛ مجموعه خشتی دلربا (3) آشنایی با ارگ های ایران ۳

                    ارگ؛ مجموعه خشتی دلربا با ارگ های ایران آشنا شوید ارگ به گونه‌ای از ساختمان‌های بلند و محصور گفته می‌شود که در معماری قدیم کاربرد داشت. در این مطلب، ارگ های مختلفی در سراسر ایران …

                    • آثار باستانی ایران - آثار باستانی کرمانشاه - آثار ملی ایران - بابایادگار - بابایادگار کرمانشاه - بان زرده - جاذبه های گردشگری کرمانشاه - جاهای دیدنی کرمانشاه - دالاهو - دیدنی های کرمانشاه - زیارتگاه - مکانهای تفریحی کرمانشاه - پیروان اهل حق - کرمانشاه - گنبد مخروطی - یار زرده بام آرامگاه بابایادگار در کرمانشاه

                        بابایادگار یکی از جاذبه‌های گردشگری استان کرمانشاه   آرامگاه بابایادگار یکی از جاذبه‌های گردشگری استان کرمانشاه در شهرستان دالاهو است. این آرامگاه در روستای «بان زرده» شهرستان دالاهو، نزدیک مجموعه‌ی تاریخی قلعه یزدگرد و …

                      • ایران, دیدنی های ایران, جاذبه های گردشگری ایران ,بناهای باستانی ایران, آثار تاریخی ایران ,طبیعت ایران, بناهای تاریخی ایران ,آثار باستانی ایران جاذبه های گردشگری ایران (۱)

                        کمپین MustSeeIran# منتشر کرد؛ سری اول عکس هایی از جاذبه های گردشگری ایران مناطق دیدنی و جاذبه‌های گردشگری کشور عزیزمان ایران خیلی زیاد است، شاید فرصت مجالمان ندهد که به تمامی این مناطق دیدنی و …

                        • غار یخی چما سردترین نقطه خاور میانه - بزرگترین منبع آب شیرشیرین ایران - چهارمحال بختیاری ین غار یخی چما سردترین نقطه خاورمیانه

                          غار یخی چما یکی از اعجاب‌انگیزترین غارهای استان چهارمحال و بختیاری غار یخی چما در مجاورت روستای شیخ علیخان در فاصله ۲۵ کیلومتری چلگرد از توابع بخش مرکزی شهرستان کوهرنگ استان چهارمحال و بختیاری قرار …

                          • خانه مشروطه تبریز خانه مشروطه تبریز

                              خانه مشروطه خانه ای با قدمت مشروطیت در ایران   ” خانه مشروطه ” که مشهورترین و پرافتخارترین خانه تاریخی شهر تبریز است، در اوج انقلاب مشروطه محل تصمیم گیری های سرنوشت ساز سران …

                            • منطقه زیبای درکش و هاور منطقه زیبای درکش و هاور در خراسان شمالی

                              پاییز در بهشت هاور   منطقه شکار ممنوع درکش و هاور در استان خراسان شمالی واقع است. جایی در ۳۰ کیلومتری جنوب غربی شهر آشخانه و ۷۰ کیلومتری شهر بجنورد. این منطقه با فاصله اندکی …

بالا