جمعه , ۱۲ آذر , ۱۳۹۵
بیشتر ببینید

شعر چیست ؟ تفاوت های شعر و نثر کدامند ؟

شعر و نثر چیست ؟ شعر با نثر چه تفاوتی دارد؟ تاثیر شعر چیست و شاعر کیست ؟ پاسخ این سوالات را در ادامه خواهید خواند. با ما همراه باشید.

شعر کلامی تاثیر گذار

شعر یک واقعه‌ ناگهانی است، از سکوت بیرون می‌آید و به سکوت بر‌می‌گردد.شعر سخنی است خیال انگیز که از اقوالی موزون و متساوی ساخته شده باشد. از روزی که انسان شعر را شناخته است، آن را ملازم وزن یافته و آهنگ و وزن شعر، او را مسحور و مفتون خویش ساخته است.

 

شعر و نثر , زبان شعر , شاعر

شعر در لغت چامه، سرود، سخن و چکامه نیز خوانده می شود

شعر چیست؟

شعر، در لغت بمعنی دانش و فهم و ادراک است که چامه، سرود، سخن و چکامه نیز خوانده شده است و در تعریف شعر گفته اند که: کلامی است موزون و مقفی که دارای معنی باشد، و این تعریف شعر است. از روزی که انسان شعر را شناخته است، آن را ملازم وزن یافته و آهنگ و وزن شعر، او را مسحور و مفتون خویش ساخته است.

 

به همین جهت ارسطو که نخستین کسی است که رساله ای در بارهء شعر از او در دست است، شعر را در مقابل نثر قرار می دهد و از شعر، سخن موزون را اراده می کند.

 

حکمای دورهء اسلامی نیز همیشه شعر را همراه و همزاد وزن شناخته اند؛ چنان که ابوعلی سینا بلخی می گوید: شعر سخنی است خیال انگیز که از اقوالی موزون و متساوی ساخته شده باشد.

 

زبان شعر

شعر و نثر , زبان شعر , شاعر

زبان شعر بسیار دقیق تر و عالی تر از زبان نثر است

 

نخستین نکته ای که در بارهء زبان شعر باید گفت این است که در آن، لفظ به دو اعتبار در کار است:

 

۱- به اعتبار دلالت بر معنی

 

۲-دیگر به اعتبار صورت و هیئت خاص خود.

 

شاعر به صورت الفاظ بی اعتنا نیست. هرکلمه ای نزد او چهره ای دارد، درست مانند چهرهء مردمان، یکی سرد و خشک و یکی گیرنده و دلنشین، این یک نرم دلاویز، آن یک تند و خشم انگیز. اینجا کلمات سکه های بی زبان نیستند، جان دارند و با هم مهر و کین میورزند، مجمع بعضی هم لطف و آرامش است و اجتماع بعضی دیگر سراسر ستیز و پرخاش.

 

شاعر با این وجود های زنده سرو کار دارد، خوی و چهرهء هریک را خوب می شناسد، یکی را می خواند، یکی را میراند، این را با آن آشتی می دهد، آن را از این جدا می کند، به تدبیر و افسون از این پراکندگان، گروهی می سازد که همدل و هم آهنگ، به فرمان او روان می شوند تا دل و جان شنونده را به کمند بیارند و او را به آنجا ببرند که شاعر خواسته است. زبان شعر را خود شاعر می سازد.

 

در عالم شعر سکه ها را خود شاعر رواج می دهد. آزادی و اختیار شاعر در انتخاب الفاظ به او مجال میدهد که کلمات را، نه همان برای بیان معنی، بلکه از نظر صورت نیز برگزیند و به طریقی خاص مرتب کند و در ترکیب کلام نیز شاعر می تواند از عادت جاری تجاوز کند.

 

زبان شعر، زبان کارکرده و دقیق و صیقل یافته است و در آن هیچ سهل انگاری و مسامحه ای روا نیست زیرا که هم هدف و غرض زبان شعر بسیار دقیق تر و عالی تر از زبان نثر است و هم توقع شنونده و خواننده از شعر بیشتر است، به سبب همین دقت و ظرافت بیان است که شعر در خاطره ها می ماند و بر اثر آن در زبان جاری نیز تاثیر می کند.

 

شعر خوب

مرحوم استاد بهار معتقد بود که : شعر خوب یعنی احساسات موزونی که از دماغ پرهیجان و از روی اخلاق عالی تری برخاسته باشد. لغت، اصطلاحات، حسن ترکیب، سجع، وزن و قافیه، صحت یا سقم قواعد و مقررات نظم، هیچ کدام در خوبی و بدی شعر نمی توانند حاکم و قاضی واقع شوند.

 

هرچه هیجان و اخلاق گوینده در موقع گفتن یک شعر یا ساختن یک غزل، قوی تر و نجیب تر باشد، آن شعر بهتر و خوبتر خواهد بود.

 

شعر و تاثیر آن

شعر از جهت کلام بودنش نیازمند به این است که بتواند در نفوس انسانی تاثیر بگذارد و با صنعت کاریهایی از حدود حرفهای عادی خارج باشد. شعر وقتی به غایت خود نائل میشود که در نفوس تصرف کند و تاثیر، یعنی عاطفه و خیالی را که در شعر هست، به دیگران سرایت دهد.

 

تفاوت‌های شعر و نثر 

شعر و نثر , زبان شعر , شاعر

وزن عروضی «متساوی» و «متکرر» از تفاوت های شعر و نثر است

 

شعر و نثر  هر دو از حروف و کلمه ساخته می‌شوند. به هر دو، کلام اطلاق می‌شود. در این جهت از همدیگر فرق نمی‌کنند. آنچه شعر و نثر  را از هم جدا می‌سازند این عوامل است؛

۱ـ هر کلامی که از وزن عروضی «متساوی» و «متکرر» و قافیه‌ واحد برخوردار باشد، آن کلام شعر است نه نثر.

 

«خواجه نصیر» در اساس الاقتباس می‌نویسد: «نظر منطقی خاص است به تخییل و وزن را از آن جهت اعتبار کند که وجهی اقتضای تخییل کند، پس شعر در عرف منطقی کلام مخیل است و در عرف متأخران، کلام موزون مقفی».

 

البته این معیار، به اشعار کلاسیک اختصاص دارد، وگرنه، شعر نو نه وزن دارد و نه قافیه اما به آن، شعر اطلاق می‌گردد. پس اینکه وزن و قافیه را به عنوان معیار تعیین کردیم، فقط در جهت اثباتی آن می‌باشد یعنی هر کلامی که وزن (متساوی و متکرر) و قافیه داشته باشد، شعر است. اینگونه نیست که اگر نداشته باشد نثر است.

 

۲ـ شعر مبتنی بر پایه‌های مشخص است. این پایه‌ها شعر را قوام بخشیده‌اند. خارج شدن از آن ممکن است، ساختمان آن را زیان و خطر برساند اما نثر اینگونه نمی‌باشد. شعر، مختص به اهل خود است.

 

چنانچه در تعریف براهنی از شعر ذکر شد که: «شعر یک واقعه ناگهانی است، از سکوت بیرون می‌آید و با سکوت بر می‌گردد.» یعنی شعر طوری است که وقتی شاعری شعرش را می‌سراید، کس دیگر نمی‌تواند آن را ادامه دهد.

 

۳ـدر نثر هدف رساندن پیام است به مخاطب؛ لیکن در شعر هدف تنها انتقال نیست، تأثیر و لذت نیز جزء هدف شعر است. بر این اساس، نثر از پیچیدگی‌های کمتری نسبت به شعر برخوردار است و مخاطب زود‌تر به پیام آن می‌رسد ولی در شعر، مخاطب تلاش می‌کند که در عین بدست آوردن پیام، از شعر لذت ببرد. برای این منظور مجبور است شعر را در لفافه‌ زیبایی پیچانده تحویل مخاطب دهد.

 

۴ـ نوعی از نثر هست که در آن از صنایع بدیع و بیان زیاد‌تر از معمول استفاده می‌شود. این نوع نثر را نثر ادبی می‌خوانند. به دلیل وجود صنایع، تأثیرات آن، افزون از نثر معمول می‌باشد. چیزی که این نوع نثر را از شعر باز می‌شناساند، نوع کششی که قدرت تأثیر گذاری شعر را افزایش می‌بخشد.

 

۵ـ در نثر نویسنده مجبور نیست از صنایع بدیع و بیان استفاده نماید اما در شعر، شاعر ناچار است کلام خود را با تصویر درهم آمیزد. چرا که هدف شاعر متفاوت از هدف یک نویسنده است. بدین لحاظ «خیال» را از عنصر اساسی در شعر برشمرده‌اند.

 

۶ـ دست نویسنده در نثر باز است. می‌تواند از کلمات راحت‌تر استفاده کند ولی در شعر اینگونه نیست.

 

شاعر نمی‌تواند از هر نوع کلمه استفاده کند. هر کلمه نمی‌تواند پیام شاعر را منتقل کند. خیلی از کلمات است که با ساخت زبان شعر نمی‌خواند. بسیاری از واژه‌ها نمی‌توانند حامل تمام معنایی باشند که شاعر آن‌ها را قصد کرده است. از این جهت واژه‌هایی را بر می‌گزیند که بتوانند بار مفهومی خاصی را بر دوش بکشند.

 

۷ـ نثر تابع قوانین دستوری است. هر کلمه جای مشخص خود را دارد. اما در شعر، شاعر ملزم نیست که تابع دستور باشد. شاعر با درهم ریختن شکل دستوری کلام، به آن، صورت شعری بخشیده است.

 

۸ـ نثر اغلب در بعد خاصی و در زمانهٔ معینی شکل می‌گیرد از این جهت همیشه با «تاریخ خود» همراه است. شکل خود را در زمان و جهت خاصی آشکار می‌سازد؛ ولی شعر با «تاریخ خود» حرف نمی‌زند.

شعر از مقوله‌ خاصی صحبت نمی‌کند و در زمانه‌ معینی به گردش نمی‌افتد بلکه از تمام مقوله‌های علمی، تاریخی، اجتماعی و… گفتگو می‌کند و در تمام زمانه‌ها سفر می‌نماید. برای شعر نمی‌توان تاریخی را مشخص ساخت و بعد خاصی را تعیین نمود.

 

۹ـ نثر هم یک زبان است شعر هم یک زبان، لیکن شعر زبانی است که از حدود زبان نثر گذشته به زبان مستقلی دست پیداکرده است.

 

به عبارت دیگر شعر ساخت عمقی زبان است و نثر ساخت ظاهری زبان. در نثر، نویسنده، به رعایت نمودن قوانین دستوری اکتفا می‌کند در حالیکه شاعر می‌کوشد تا با شکستن بنیان دستور و آمیختن شکل و محتوا، شعر را از سطح به عمق هدایت نماید.

 

شاعر کیست ؟

شعر و نثر , زبان شعر , شاعر

شاعر می تواند با شعر خوب انسان را متوجه خطا ها، پلیدیها و بدیها یش گرداند

 

شاعر نقاش زبر دستی است که خوبیها و بدی ها را مجسم می نماید و مناظر جامعه خود را با بهترین طرزی بیان می سازد. شاعر، با سرودن اشعار نغز و با انتخاب معانی لطیف و بدیع توجه همه را بخویش معطوف میدارد و افکار خود را بر دیگران تحمیل می کند.

 

شاعر، با نوشتن اشعار و مقالات مهیج و آتشین، مفاسد اجتماع را روی صفحات کاغذ درمی آورد و علیه ظلم و استبداد و بیدادگری به مبارزه می پردازد؛ از دوران گذشته تا کنون هر نهضت و انقلاب، هر ترقی و تعالی، هر جنبش و فعالیتی که در بین جوامع بوجود آمده، تنها در سایهء تذکر گویندگان بوده است.

 

شاعر با الهام خدایی با توجه به حقایق، یا سیر در آفاق و انفس، برای ما سخن میراند و گمگشتگان وادی ضلالت و بیخبری را به صوب صواب و حقیقت راهنمایی و رهبری میکند. به عقیدهء دیگر، شاعر یک ماموریت خدایی دارد تا بشر گمراه و سرگردان را متوجه خطا ها، پلیدیها، بدیها کرده، راه و چاه را بشناساند.

 

اینکه می گویند مقام شعرا و نویسندگان والاست، نه از آن جهت است که آنها الفاظ و عباراتی را به صورت نوشته ها و اشعار در می آورند؛ بلکه از لحاظ تفوق فکری و برتری فهم و قوهء عاقله است.

 

شعرا و نویسندگان سالها رنج برده و از خوب و بد جامعه اطلاع حاصل کرده اند؛ با همه کس محشور شده و از افکار و آرزوی عموم طبقات آگاهند؛ از این رو سخنان آنان بر جان و دل می نشیند، و همه چون غذای مطبوعی، ترانه های آنها را نوش جان می کنند.

 

منبع:بیتوته

 



این مطلب مفید بود ؟
1 از 52 از 53 از 54 از 55 از 5
loadingLoading...

این مطلب را با دوستان خود به اشتراک بگذارید:




در صورت تمایل به این موضوع نظر دهید

  • لطفا از نوشتن با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
  • از ارسال دیدگاه های نا مرتبط با مطلب و مجله، تکرار نظر دیگران، توهین به سایر کاربران و ارسال متن های طولانی خودداری نمایید.
  • لطفا نظرات بدون بی احترامی، افترا و توهین به مسئولان، اقلیت ها، قومیت ها و ... باشد و به طور کلی مغایرتی با اصول اخلاقی و قوانین کشور نداشته باشد.
  • در غیر این صورت، «تصویر زندگی» مطلب مورد نظر را رد یا بنا به تشخیص خود با ممیزی منتشر خواهد کرد.

نام(لازم)

ایمیل(لازم)

در این رابطه بیشتر بخوانید
مطالب قبلی این بخش
  • مژه هایی بلند, مژه های بلند و زیبا, زیبایی مژه ها, برند ریمل, ریمل‌های مدرن, گل‌مژه, فولیکول‌های مژه‌ها, مژه‌ های میانی اطلاعاتی جالب راجع به مژه ها

    اطلاعاتی جالب راجع به مژه ها   نام لاتین مژه، eyelashes است. اگر می خواهید مژه هایی بلند، زیبا و سالم داشته باشید با این راه ها و روش ها می توانید از زیبایی مژه …

    • دانستنی های جالب درباره ستاره های دریایی دانستنی های جالب درباره ستاره های دریایی

        ۱۰ حقیقت جالب درباره ستاره های دریایی ستاره های دریایی ماهی نیستند.   ستاره های دریایی باله، آب‌شش و یا پولک ندارند. حرکت آن‌ها نیز با سبک حرکت ماهی‌ها متفاوت است. ماهی‌ها خود را …

      • EcS1BUwEbH انگور رنگین کمانی

        این روز ها دروغ های فتوشاپی اطراف ما را فرا گرفته اند تا حدی که نمی توان پشت اینترنت نشست و واقعی بودن یا نبودن عکسی را حدس زد. اما آیا این انگور های رنگین …

        • آموزش,خارجی,معروف,جانوران,کامپیوتر,ورزش,کودکان,کودک,بچه,وسایل,شکار,زن,مرد,زنان,مردان,صورت,تغذیه,درمان,دانستنی,بازی,جدید,میوه,مذهبی,تاریخ,شیشه,حادثه,ترک,شدند,بهتر,زندگی دانستنی های کامل درباره ورزش مفرح شنا

          دانستنی های کامل درباره ورزش مفرح شنا   شِنا نوعی مهارت یا ورزش شناور بودن و حرکت، داخل آب است. در حقیقت شنا کردن به معنی حرکت انسان، حیوانات و یا هر مخلوقی بدون هر …

          • تخم,مرغ,بیضی,شکل,هستند,دانیم,پرندگان,خوابند,جوجه,بیرون,بیایند,تخمها,محکم,باشند,وزن,پرندهء,خوابیده,باعث,شکستن,نشود,جهت,کاملاً,حساب,بتواند,شکسته چرا تخم مرغ بیضی شکل است ؟

            چرا تخم مرغ ها بیضی شکل هستند؟   می دانیم که پرندگان روی تخم می خوابند تا جوجه ها از تخم بیرون بیایند. تخمها باید به حدی محکم باشند، که وزن پرندهء خوابیده روی تخمها …

            • علت سفید دیده شدن ابرها - دلیل سفید بودن رنگ ابرها چرا رنگ ابرها سفید است ؟

              دلیل سفید بودن رنگ ابرها چیست ؟   ابر توده ای متراکم از بخار است‎ آیا تا به حال فکر کرده‌اید که چرا ابرها به رنگ سفید دیده می‌شوند؟ برای این‌که به این سؤال پاسخ …

              • عجیب‌ترین موجودات جهان با عجیب‌ترین موجودات جهان آشنا شوید

                عجیب‌ترین موجودات کشف شده در جهان در این پست با تعدادی از عجیب‌ترین موجودات که توسط کاوش‌گران و دانشمندان کشف شده‌اند آشنا می شوید. برخی از این موجودات بسیار زیبا و شگفت انگیز هستند. هر …

                • برترین وانت های جهان - برنامه تخت گاز برترین وانتﻫﺎی جهان از دید کارشناسان برنامه تخت گاز

                  برترین وانتﻫﺎی جهان از دید کارشناسان برنامه تخت گاز   برنامه معروف تخت‌ گاز (Top Gear) که بینندگان زیادی را در سراسر دنیا پای تلویزیون می‌نشاند، در برنامه های ضبط شده قبلی خود فهرستی از …

                  • هدیه ی روز ولنتاین هدیه ولنتاین هدیه ولنتاین و سمبل های روز عشق

                    هدیه ولنتاین و سمبل های روز عشق هدیه ولنتاین-روز والنتاین (روز عشاق و یا روز عشق ورزی) مصادف با ۲۵ بهمن‌ماه (۱۴ فوریه) در بعضی فرهنگها روز ابراز عشق است. این ابراز عشق معمولاً با …

                    • آموزش تندخوانی - مطالعه سریع - افزایش سرعت کتاب خوانی آموزش تندخوانی به روش علمی

                       تندخوانی به روش علمی   چطور در ۲۰ دقیقه ۳۰۰درصد سریع‌تر از قبل کتاب بخوانیم؟ کتاب‌ خواندن تفریح بسیار خوبی است که هزینه خیلی کمی هم دارد. اما یک چیزش بد است و آن‌هم این …

                      • افزایش قیمت خودرو کلاس بندی انواع خودرو |هاچبک|سدان|کراس اوور|کوپه‌|آفرودر|شاسی بلند ها

                        راهنمای کامل کلاس‌ بندی انواع خودرو وب‌سایت پدال – شاهین احمدزاده: امروزه انتخاب نوع بدنه‌ی خودرو گیج‌کننده‌تر از هر زمان دیگری بوده و خودروسازها بسته به نیاز هر فردی نوع متفاوتی از خودرو را عرضه …

                        • مشهورترین هنرمندان ایرانی هالیوود مشهورترین هنرمندان ایرانی هالیوود

                            با چهره های ایرانی هالیوود آشنا شوید   هنرمندان ایرانی زیادی در عرصه جهانی فعالیت می کنند اما در این مطلب ۲۹ چهره ایرانی هالیوود را انتخاب کرده ایم که آشنایی با آنها خالی …

                          • قدرتمندترین تجهیزات نظامی ارتش روسیه  - 10 سلاح خوفناک روسیه قدرتمندترین تجهیزات نظامی ارتش روسیه

                            ۱۰ سلاح خوفناک ارتش روسیه ارتش روسیه به عنوان یکی از ۳ قدرت نظامی برتر جهان، سومین بودجه دفاعی جهان را در پهناورترین کشور کره زمین در اختیار دارد. بودجه دفاعی ۷۰ میلیارد دلاری سالانه …

                            • ورود همزمان به skype با دو حساب کاربری ورود همزمان به skype با دو حساب کاربری

                              آموزش روش ورود همزمان به skype با دو حساب کاربری ورود همزمان به skype با دو حساب کاربری , آموزش استفاده از نرم افزار skype , آموزش کار با نرم افزار skype , ورود هم‌زمان با …

بالا