شنبه , ۱۳ آذر , ۱۳۹۵

تاریخچه پیدایش جشن نوروز

تاریخچه پیدایش جشن نوروز

در ادبیات فارسی جشن نوروز را به نخستین پادشاهان نسبت می دهند

 

پیدایش جشن نوروز
در ادبیات فارسی جشن نوروز را مانند بسیاری از آیین های دیگر، رسم ها، فرهنگ ها و تمدن ها به نخستین پادشاهان نسبت می دهند. شاعران و نویسندگان قرن چهارم و پنجم هجری، چون فردوسی، منوچهری، عنصری، بیرونی، طبری، مسعودی، ابن مسکویه، گردیزی و بسیاری دیگر که منبع تاریخی – اسطوره ای آنان بی گمان ادبیات پیش از اسلام بوده، نوروز و برگزاری جشن نوروز را از زمان پادشاهی جمشید می دانند، که تنها به چند نمونه و مورد اشاره می شود:

از آن بر شده   فره بخـت اوی                   جهان انجمن شد بر تخت اوی
مر آن روز را روز نو خواندند                     به جمشیـد بر گـوهر افشاندند
بر آسوده از رنج تن، دل ز کین                       سرسال نو هرمـز فرودین
بر آن تخت بنشست فیروز روز                    به نوروز نو شاه گیتی فروز
می و رود و رامشگران خواستند                بزرگان به شادی بیاراستنـد

 

محمد بن جریر طبری نوروز را سر آغاز دادگری جمشید دانسته است:

« جمشید علما را فرمود که آن روز که من بنشستم به مظالم، شما نزد من باشید تا هر چه در او داد و عدل باشد بنمایید، تا من آن کنم و آن روز که به مظالم [مجلسی که به شکایت مردم در باب ظلمهایی که بدانان شده، رسیدگی می شده] نشست، روز هرمز بود از ماه فروردین؛ پس آن روز رسم کردند.»

 

ابوریحان بیرونی، پرواز کردن جمشید را آغاز جشن نوروز می داند:

«چون جمشید برای خود گردونه بساخت؛ در این روز بر آن سوار شد و جن و شیاطین او را در هوا حمل کردند و به یک روز از کوه دماوند به بابل آمد و مردم برای دیدن این امر به شگفت شدند پس این روز را عید گرفته و برای یادبود آن روز تاب می نشینند و تاب می خورند.»

 

گردیزی درباره پیدایش جشن نوروز نوشته:

« جمشید جشن نوروز را به شکرانه این که خداوند گرما و سرما و بیماری و مرگ را از مردمان گرفت و سیصد سال بر این جمله بود، برگزار کرد » و هم در این روز بود که جمشید بر گوساله ای نشست و به سوی جنوب رفت، به حرب دیوان و سیاهان، و با ایشان حرب کرد و همه را مقهور ساخت.

 

تاریخچه پیدایش جشن نوروز

ابوریحان بیرونی، پرواز کردن جمشید را آغاز جشن نوروز می داند

 

و سرانجام خیام درباره پیدایش جشن نوروز می نویسد که:

« جمشید به مناسبت باز آمدن خورشید به برج حمل [هر یک از دوازده حصه ی منطقهالبروج، که اسامی آنها از این قرار است: ۱- حمل ۲- ثور ۳- جوزا ۴- سرطان ۵- اسد ۶- سنبله ۷- میزان ۸- عقرب ۹- قوس ۱۰- جدی ۱۱- دلو ۱۲- حوت ] قدما برای هر یک از برجهای دوازده گانه ی فلکی (منطقه البروج) قوه ی فاعله و منفعله قائل بودند ، یعنی آنها را گرم و سرد یا خشک و تر می پنداشتند، به همین جهت دوازده برج را به چهار دسته ، آبی،  آتشی، بادی و خاکی تقسیم کرده بودند، که هر سه برج، به یکی از این تقسیمات تعلق دارد.

 

برجهای آبی: برجهایی که دارای مزاجی سرد و ترند: سرطان، عقرب و حوت. برجهای آتشی: برجهایی که دارای مزاجی گرم و خشک اند: حمل، اسد و قوس. برجهای بادی: برجهایی که دارای مزاجی گرم و ترند: جوزا، میزان و دلو. برجهای خاکی: برجهایی که دارای مزاجی سرد و خشک اند: ثور، سنبله وجدی.]، نوروز را جشن گرفت: سبب نهادن نوروز آن بوده است که آفتاب را دو دور بوده، یکی آنکه هر سیصد و شصت و پنج شبانه روز به اول دقیقه حمل باز آمد و به همان روز که رفته بود بدین دقیقه نتواند باز آمدن، چه هر سال از مدت همی کم شود؛ و چون جمشید، آن روز دریافت (آن را) نوروز نام نهاد و جشن و آیین آورد و پس از آن پادشاهان و دیگر مردمان بدو اقتدا کردند.»

 

در خور یادآوری است که جشن نوروز پیش از جمشید نیز برگزار می شده و ابوریحان نیز، با آنکه جشن را به جمشید منسوب می کند، یادآور می شود که  آن روز را که روز تازه ای بود جمشید عید گرفت ؛ اگر چه پیش از آن هم نوروز، بزرگ و معظم بود.

 

گذشته از ایران، در آسیای صغیر و یونان، برگزاری جشن ها و آیین هایی را در آغاز بهار سراغ داریم. در منطقه لیدی بر اساس اسطوره های کهن، به افتخار سی بل، الهه ی باروری و معروف به مادر خدایان، و الهه ی آتیس جشنی در هنگام رسیدن خورشید به برج حمل و هنگام اعتدال بهاری، برگزار می شد. مورخان از برگزاری آن در زمان اگوست شاه در تمامی سرزمین های یونان و لیدی و آناتولی خبر می دهند. به ویژه از جشن و شادی بزرگ در سه روز ۲۵ تا ۲۸ مارچ (۴ تا ۷ فروردین).

 

صدرالدین عینی درباره برگزاری جشن نوروز در تاجیکستان و بخارا (ازبکستان) می نویسد:

«… به سبب اول بهار، در وقت به حرکت در آمدن تمام رستنی ها، راست آمدن این عید، طبیعت انسان هم به حرکت می آید. از این جاست که تاجیکان می گویند: حمل، همه چیز در عمل. در حقیقت این عید به حرکت آمدن کشت های غله، دانه و سرشدن (آغاز) کشت و کار و دیگر محصولات زمینی است که انسان را سیر کرده و سبب بقای حیات او می شود.

 

وی در جای دیگر می گوید: در بخارا «نوروز» را که عید ملی عموم فارسی زبانان بوده، بسیار حرمت می کردند. حتی ملای های دینی این عید را که پیش از اسلام، عادت ملی بوده بعد از مسلمان شدن هم را ترک نکردند  حتی رنگ دینی اسلامی داده و از وی فایده می بردند. ولی برگزاری شکوهمند و همگانی این جشن در دستگاه های حکومتی و سازمان های دولتی و غیر دولتی و در بین همه قشرها و گروه های اجتماعی، بی گمان، از ویژگی های ایران زمین است که با وجود جنگ و ستیزها، شکست ها و دگرگونی های سیاسی، اجتماعی، اعتقادی علمی و فنی، از روزگاران کهن پا برجا مانده و افزون بر آن به جامعه ها و فرهنگ های دیگر نیز راه یافته است؛ در مقام مقایسه، امروز جامعه و کشوری را با جشن و آیین چندین روزه ای که چنین همگانی و مورد احترام و باور خاص و عام، فقیر و غنی، کوچک و بزرگ و بالاخره شهری و روستایی و عشایری باشد، سراغ نداریم.

 

تاریخچه پیدایش جشن نوروز

محمد بن جریر طبری نوروز را سر آغاز دادگری جمشید دانسته است

 

آغاز سال نو
مردم شناسان را عقیده بر این است که محاسبه آغاز سال، در میان قوم ها و گروه های کهن، از دوران کشاورزی، همراه با مرحله ای از کشت یا برداشت بوده و بدین جهت است که آغاز سال نو در بیشتر کشورها و آیین ها در نخستین روزهای پائیز، زمستان و یا بهار می باشد.

 

نخستین محاسبه ی فصل ها، بی گمان در همه جوامع، با گردش ماه که تغییر آن محسوس تر و عینی تربود، صورت گرفت؛ اما به علت نارسایی ها و ناهماهنگی هایی که تقویم قمری، با تقویم دهقانی داشت، محاسبه و تنظیم تقویم بر اساس گردش خورشید انجام شد.

 

سال در نزد ایرانیان همواره دارای فصل نبود، زمانی شامل دو فصل: زمستان ده ماهه و تابستان دو ماهه؛ زمانی دیگر تابستان هفت ماه (از فروردین تا آبان) و زمستان پنج ماه (از آبان تا فروردین) بود و سرانجام از زمانی نسبتاً کهن به چهار فصل سه ماهه تقسیم شد. گذشته از ایران: «سال و ماه سغدی ها، خوارزمی ها، سیستانی ها در شرق و کاپادوکی ها و ارمنی ها در مغرب ایران، بدون کم وزیاد همان سال و ماه ایرانی است.»
آغاز سال ایرانیان، هر چند زمانی دستخوش تغییر گردید ولی حمزه اصفهانی در کتاب «سنی ملوک الارض و الانبیاء» و ابوریحان بیرونی در «آثار الباقیه» می گویند که آغاز سال ایرانی، از زمان خلقت انسان (یعنی ابتدای هزاره هفتم از تاریخ عالم) روز هرمز از ماه فروردین بوده یعنی  وقتی که آفتاب در نصف النهار، در نقطه اعتدال ربیعی و طالع سرطان قرار می گرفت.

منبع : تبیان 



این مطلب مفید بود ؟
1 از 52 از 53 از 54 از 55 از 5
loadingLoading...

این مطلب را با دوستان خود به اشتراک بگذارید:




در صورت تمایل به این موضوع نظر دهید

  • لطفا از نوشتن با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
  • از ارسال دیدگاه های نا مرتبط با مطلب و مجله، تکرار نظر دیگران، توهین به سایر کاربران و ارسال متن های طولانی خودداری نمایید.
  • لطفا نظرات بدون بی احترامی، افترا و توهین به مسئولان، اقلیت ها، قومیت ها و ... باشد و به طور کلی مغایرتی با اصول اخلاقی و قوانین کشور نداشته باشد.
  • در غیر این صورت، «تصویر زندگی» مطلب مورد نظر را رد یا بنا به تشخیص خود با ممیزی منتشر خواهد کرد.

نام(لازم)

ایمیل(لازم)

در این رابطه بیشتر بخوانید
  • از مسافرت نوروزی خود لذت ببرید از مسافرت نوروزی خود لذت ببرید

    با رعایت این نکات مسافرت نوروزی خوبی داشته باشید   نوروز در راه است و عید نوروز فرصتی مناسب برای مسافرت نوروزی است. اگر به هر دلیلی، تصمیم به مسافرت نوروزی گرفته اید و یا …

  • کاشت سبزه تخمه آفتابگردان کاشت سبزه تخمه آفتابگردان

      روش کاشت سبزه تخمه آفتابگردان   سبزه تخمه آفتابگردان به ۱۵ روز زمان برای کامل شدن احتیاج دارد. ضمنا این بذر را فقط باید در فصل زمستان آماده کنید چون با هوای گرم سازگار نمی باشد. …

  • کاشت سبزه هفت سین آموزش کاشت سبزه به شکل تپه

    آموزش کاشت سبزه به شکل تپه   کاشت سبزه روی سطح شیبدار با بذرهای لعاب دار را قبلا آموزش دادیم. ولی آیا گندم و عدس و سایر دانه های بدون لعاب را هم میشه روی …

  • تزیین تخم مرغ, تزیین تخم مرغ هفت سین, تخم مرغ هفت سین 94, تخم مرغ رنگی,تزیینات تخم مرغ, تخم مرغ هفت سین, تزیینات سفره هفت سین, رنگ کردن تخم مرغ با پوست پیاز درست کردن تخم مرغ رنگی با پوست پیاز

     درست کردن تخم مرغ رنگی با پوست پیاز درست کردن تخم مرغ رنگی با پوست پیاز، آسان است و نتیجه آن تخم مرغ های رنگارنگ و زیباست. وسایل لازم تخم مرغ پیاز قیچی پارچه توری/جوراب …

  • دید و بازدید نوروز, استاتوس طنز عید دیدنی اس ام اس دید و بازدید عید نوروز

      اس ام اس دید و بازدید عید نوروز   آجیل هایی در شب عید در سطح کشور به فروش میرسد که علاوه بر خوش رنگ و لعاب بودن وداشتن قیمت مناسب آلوده به نوعی …

  • تزیین سفره هفت سین سال 95 مدل سفره هفت سین سال ۹۵

    جدیدترین مدل های سفره هفت سین سال ۹۵ در ادامه تصاویری از نمونه های زیبای تزیین سفره هفت سین سال ۹۵ که سال میمون است را خواهید دید. در برخی از این مدل ها نماد …

  • طرز تهیه شیرینی دانمارکی طرز تهیه شیرینی دانمارکی (سه روش)

    طرز تهیه شیرینی دانمارکی   در این مطلب سه روش تهیه شیرینی دانمارکی تقدیم شما عزیزان میشه که همی خوب هستن. حتما تست کنین خیلی راحته و کاملا طعم و بافت دانمارکی های بیرون رو …

  • تزیین تهم مرغ سفره هفت سین - تزیین تخم مرغ با کاموا دو ایده برای تزیین تخم مرغ هفت سین

    ایده های تزیین تخم مرغ هفت سین یکی از جالب ترین بخش های سفره هفت‌سین ، تخم مرغ های رنگی است. قدیم ها مادرهایمان با پوست پیاز و زردچوبه و قهوه تخم‌مرغ ها را رنگ …

  • طرز تهیه شیرینی بهشتی طرز تهیه شیرینی بهشتی

     طرز تهیه شیرینی بهشتی آسان و خوشمزه   در تهیه شیرینی بهشتی از سه عنصر اصلی شیرینی پزی استفاده شده که شامل : ” آرد ، روغن ، پودر قند ” است و در واقع …

  • شیرینی شکری , نان شکری نائینی , شیرینی آردی نایینی طرز تهیه نان شکری / شیرینی نایینی برای عید

      روش پخت نان شکری یا شیرینی شکری نایینی برای عید نوروز   نان شکری هم از اون شیرینی نائینی های  خوش عطر و خوش طعمه که یه عصرونه مقوی و مناسب برای همه افراده. این …

مطالب قبلی این بخش
  • اشک چست - علت گریه - انواع اشک اشک چیست و چرا اشک می ریزیم ؟

     اشک از چه ماده ای تشکبل شده است ؟   قطرات اشک از چه موادی تشکیل می شوند؟ قطره های اشکی که گاه و بی گاه از چشمانمان جاری می شود یا ناشی از ناراحتی …

    • images در مورد حنا بیشتر بدانید

      در مورد حنا بیشتر بدانید ضد باکتری، ضد قارچ، ضد تب، ضد اسپاسم، ضد ویروس، ضد آفتاب، قابض…   حنا گیاهی درختچه‌ای و با ارتفاع تا ۷ متری می‌باشد. برگ‌های این درختچه، ساده، بیضی، نوک …

      • کودک,زنانه,اتفاق,جذاب,صورت,درمان,بازی,جدید,حوادث,سلامتی,بهترین,بزرگ,بهتر,تولد,نوزاد,نوزادان,خواب,لبخند,زنند,هفته,مادران,احساس,نوزادشان,زند,واقعیت,تلاش,کار,متقارنی,گوشه,لب چرا نوزاد در خواب لبخند می زند؟

        چرا نوزاد در خواب لبخند می زند؟   از همان هفته اول تولد، بیشتر مادران احساس می‌کنند نوزاد شان لبخند می‌زند، اما واقعیت این است که او تلاش می‌کند تا این کار را انجام دهد. …

        • 10 اسم دختر و پسر پرطرفدار ایرانی - بچه ها داخل تخم مرغ ۱۰ اسم دختر و پسر پرطرفدار ایرانی | ایرانی ها چه اسمی رو بیشتر دوست دارند؟

          ۱۰ اسم دختر و پسر پرطرفدار ایرانی در سال ۹۵ مجله تصویر زندگی : سخنگوی سازمان ثبت احوال کشور گفت: بالاترین فراوانی در اسامی انتخابی والدین مربوط به فاطمه، زهرا و نازنین زهرا برای دختران …

          • دانستنی هایی در مورد سنگ عقیق

            دانستنی هایی در مورد سنگ عقیق سنگ عقیق، سنگ عشق و علاقه نقش سنگ‌ها در ساخت زیورآلات و جواهرات غیر قابل انکار است، به دنبال این روند، تاثیر زیورآلات بر پوشش و مد مشهود است. …

            • پیشنهاد خرید هدیه روز پدر - هدیه روز مرد - خرید کادو برای مرد ایده هایی برای خرید هدیه روز پدر

              در آستانه میلاد حضرت علی علیه السلام پیشنهادهای ویژه برای خرید هدیه روز پدر + تصاویر این هدیه های کوچک و بزرگ، تنها قسمتی از هدایایی هستند که می توان برای تقدیم به پدران گرامی …

              • تاریخچه روز مادر - تاریخ روز زن تاریخچه روز مادر در ایران و سایر کشورها

                تاریخچه روز مادر در کشورهای مختلف ۲۱  فروردین ( بیستم جمادی الثانی ) مصادف است با ولادت حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها و روز مادر ( روز زن ).   به یاد آر چشمانی …

                • روش صحیح گرم کردن موتور خودرو در زمستان روش صحیح گرم کردن ماشین در زمستان و هوای سرد • راه‌ اندازی صحیح خودرو در فصل سرد

                  روش صحیح گرم کردن موتور خودرو در زمستان مجله تصویر زندگی : صبح سرد از رختخواب گرم خود بیرون دل می‌کنید و به سمت خودرویی می‌روید که در هوای سرد بوده و احتمالاً شیشه‌ی جلو‌ی …

                  • جهان,پول,کد,تلفن،,واحد,پایتخت,کشورهای,تلفن, , واحد, پایتخت, کشور 54, پزو, بوئنوس,آیرس, آرژانتین27, رند, پرتوریا, آفریقای,جنوبی236 کد تلفن، واحد پول و پایتخت کشورهای جهان

                    کد تلفن، واحد پول و پایتخت کشورهای جهان کد تلفن     واحد پول     پایتخت     کشور ۵۴     پزو     بوئنوس آیرس     آرژانتین ۲۷     رند     پرتوریا     آفریقای جنوبی ۲۳۶    …

                    • اخبار,اخبار فرهنگی ,چهره های معروفی که سال 93 از بین ما رفتند چهره های معروف که سال ۹۳ فوت کردند

                      چهره های معروف که سال ۹۳ از بین ما رفتند   فرشته مرگ سال ۹۳ هم دست از سر چهره های معروف و سرشناس برنداشت. حضرت اجل نگذاشت سال بدون خبر ناگوار آغاز شود و …

                      • آزمایش روی حیوانات زنده حقایق گفته نشده از آزمایش روی حیوانات

                          حقایق گفته نشده از آزمایش روی حیوانات   انجام آزمایش روی حیوانات زنده و انسان ها دارای دیرینه تاریخی می باشد. حدود ۲۰۰۰ سال پیش روی برده ها و مجرم ها ازمایش انجام  می دادند. …

                        • کشف علت تغییر رنگ آفتاب پرست - عکس آفتاب پرست کشف علت تغییر رنگ آفتاب پرست ها

                          آفتاب پرست ها چگونه تغییر رنگ می دهند؟ + عکس حدود ۱۸۰ نوع مختلف آفتاب پرست وجود دارد که در اندازه، رنگ و ظاهر متفاوت هستند و برخی از آنها به عنوان یک حیوان خانگی …

                          • خرگوش دریایی - sea bunnies موجودی جالب به نام خرگوش دریایی

                              خرگوش دریایی موجودی جالب و تماشایی   خرگوش دریایی (sea bunnies) نوعی کرم دریایی و بسیار شبیه به خرگوش است. این موجود در رنگ های سفید و نارنجی دیده شده، دارای دو گوش و …

                            • تفکر چگونه مانند نوابغ تفکر کنیم

                              تفکر به سبک نوابغ حتی اگر نابغه نباشید، می توانید از استراتژی های نابغه هایی مانند ارسطو و انیشتین استفاده کنید تا قدرت ذهن خلاق خود را برای داشتن آینده ای بهتر به کار بگیرید. …

بالا