چهارشنبه , ۶ اردیبهشت , ۱۳۹۶

علایم، پیشگیری و درمان سیاه زخم

بیماری سیاه زخم : علل ، علائم و درمان

 

باکتری باسیلوس آنتراسیس عامل بیماری سیاه زخم است. نامهای دیگر این بیماری در زبان انگلیسی آنتراکس (Anthrax) و به فرانسوی شاربن است.
نام آنتراکس از کلمه یونانی (anthrakis) به معنی ذغال گرفته شده که بدلیل زخم سیاه رنگی هست که در این بیماری بوجود می‌ آید. از بیماریهای مشترک انسان و تعداد زیادی از حیوانات است که البته در حیوانات شایعتر و در انسان کمتر هست.

 

علایم، پیشگیری و درمان سیاه زخم

 

شکل و خصوصیات باکتری:
باکتری میله‌ای شکل و غیرمتحرک و دارای کپسول بوده و هوازی ـ بی‌هوازی اختیاری است از خصوصیات مهم این جنس یعنی باسیلوس‌ها و این باکتری، تولید هاگ یا اسپور (Spore) است به همین دلیل، مقاومت محیطی زیادی دارند و اکثرا در آب هوا و بخصوص خاک حضور دارند.

حساسیت:
در دام ها در شرایط طبیعی، تمام علفخواران نسبت به این بیماری حساسیت زیادی دارند. نشخوارکنندگان بویژه گوسفند، گاو و بز بسیار حساس می‌باشند و در صورت ابتلا بیماری بیشتر به شکل فوق حاد بوده و تلف می‌شوند. حساسیت دام‌های تک‌سمی نیز زیاد است اما از نظر حساسیت بعد از نشخوارکنندگان قرار دارند. گوشتخواران حساسیت کمی دارند و بطور استثناء ممکن است مبتلا شوند. پرندگان به این بیماری مقاومت دارند به استثنای شترمرغ که حساس است. نژاد در حساسیت دام‌ها موثر است بطوریکه گوسفندان آفریقا نسبت به سایر نژادها مقاومت بیشتری به شاربن دارند همچنین حیوانات مسن بدلیل ایمنی اکتسابی و تدریجی بیش از حیوانات جوان مقاومت دارند.
انسان به بیماری شاربن حساس بوده و با تماس با حیوانات مبتلا و یا فراورده‌های آلوده به این بیماری مبتلا می‌شود.

راه انتقال و انتشار باکتری و بیماری:
بیماری شاربن در انسان در نتیجه تماس مستقیم با حیوانات بیمار و یا فرآورده‌های حیوانات مثل پوست، مو و پشم ایجاد می‌شود بنابراین دامپزشکان، دامداران، میکروب شناسان، کشاورزان، چوپانان، کارگران کشتارگاه‌ها و کارگرانی که در صنایع پوست و پشم کار می‌کنند بیشتر در معرض ابتلاء به این بیماری هستند. در حیوانات میکروب شاربن بطور مستقیم از حیوان آلوده به حیوان سالم منتقل نمی‌شود بلکه میکروب در بافت‌های حیوانات مبتلا وجود داشته و کمی قبل از مرگ از راه ترشحات مختلف به خارج دفع می‌شود.

 

علایم، پیشگیری و درمان سیاه زخم

 

همچنین اگر لاشه حیوانات تلف شده کالبدگشایی شود و یا در دسترس پرندگان و یا حیوانات شکاری قرار گیرد، ممکن است بطور وسیع و خطرناکی میکروب را در خاک پراکنده کند. بنابراین انتشار میکروب در یک منطقه ممکن است بوسیله‌ی جریان آب، حشرات، سگ‌ها و سایر گوشتخواران، پرندگان وحشی و یا مدفوع دام‌های مبتلا تامین شود. ورود عفونت به یک منطقه غیرآلوده همواره بوسیله مواد آلوده حیوانی مانند پودر استخوان، کود، پوست، روده، پشم و مواد کنسانتره و یا علوفه آلوده صورت می‌گیرد.

میکروب شاربن در انسان و حیوان ممکن است از راه خراش‌های پوستی، راه گوارشی و یا از طریق تنفس ایجاد آلودگی نماید. گرچه در بیشتر مواقع طرز ایجاد آلودگی به درستی معلوم نیست اما غالبا تصور می‌‌شود که دام‌ها در نتیجه خوردن غذاها و یا آب‌های آلوده مبتلا می‌شوند و در انسان میکروب بیشتر از راه خراش‌های پوستی وارد بدن می‌شود ولی ندرتا ممکن است از راه مخاط دستگاه تنفس و یا گوارش افراد را مبتلا کند. بنابراین بسته به راه ورود میکروب سه نوع شاربن ایجاد می‌شود: شاربن پوستی، شاربن تنفسی و شاربن گوارشی.

بیماری‌زایی:
باسیلوس آنتراسیس از طریق تولید سم یا زهرابه به میزبان حمله می‌کند. بطور دقیقتر، بیماریزایی باسیلوس آنتراسیس به دو عامل مربوط است: کپسول و زهرابه. به این ترتیب که کپسول، باکتری را در برابر بیگانه خوارها و فاگوسیت‌ها و سایر عوامل دفاع غیرآختصاصی بدن محافظت می‌کند و زهرابه یا توکسین که از سه جزء مهم پروتئینی تشکیل شده است.

علایم، پیشگیری و درمان سیاه زخم

 

سیاه‌زخم پوستی:
معمولا در مناطقی از پوست دست و بازو که بیشتر در معرض تماس با آلودگی هستند روی می‌دهد (پوست صورت و گردن هم با شیوع کمتری گرفتار می‌شوند).

علائم:
ضایعه معمولا با ایجاد جوش بی‌درد در محل ورود میکروب آغاز می‌شود که به سرعت گسترش می‌یابد و به قرحه‌ای که اطراف آن را طاول‌های کوچک احاطه کرده‌اند منجر می‌شود و به نکروز قرمز تیره و سیاه رنگی تبدیل می‌شود (در مرکز زخم یک اثر و جاماندگی از زخم سیاه رنگ بوجود می‌آید). این ضایعه قطر ۱ تا ۳ سانتیمتری داشته و به آن پوسچول بدخیم (malignant pustule) می‌گویند.

در اثر زهرابه میکروب خیز و ادم وسیع، بزرگ شدن عقده‌های لنفاوی (لنفادنوپاتی)، تب، بی‌حالی و نیز سر درد هم ممکن است دیده شود. بیماری در اکثر موارد خودبخود محدود شده و بهبودی حاصل می‌‌شود ‌اما موارد درمان نشده می‌تواند به باکتریمی Bacteremia یا وجود باکتری در گردش خون، مننژیت و مرگ منجر شود و این تلفات در اینگونه افراد حدود ۲۰% است. این بیماری در مناطق استوایی شایع‌تر است.

 

سیاه‌زخم تنفسی یا ریوی:
در انسان که بیماری پشم ریسان هم خوانده می‌شود در اثر استنشاق اسپورها ایجاد می‌گردد که در ابتدا آثاری شبیه به سرماخوردگی دارد ولی بزودی به بیماری شدید ریوی و پنومونی تهدید کننده تبدیل می‌شود. میزان تلفات در این شکل بیماری حتی افرادیکه تحت درمان دقیق قرار می‌گیرند زیاد است چون زمانی به بیماری مظنون می‌شوند که جراحات قابل ترمیم نیست.

علائم:
تب، سرفه‌ی خشک، احساس ناراحتی در پشت جناغ سینه و نهایتا تنگی نفس حاد، تعریق و سیانوز. پرده جنب ریه هم درگیر می‌شود و پس از آن تجمع مایع خونی در فضای پلور ( فضای بین دو پرده جنب) روی می‌دهد. بیماری به سرعت پیشرفت می کند و در عرض ۲۴ تا ۳۶ ساعت شوک، افت دمای بدن و مرگ رخ می‌دهد.

 

سیاه‌زخم گوارشی:
در اثر مصرف گوشت آلوده ایجاد می‌شود.

علائم:
بصورت یک التهاب دستگاه گوارش (گاستروانتریت) حاد تظاهر می‌یابد. تب شدید، نفخ شکم، دل‌درد و همچنین استفراغ خونی و اسهال خونی هم ممکن است دیده شود و نهایتا به مرگ منجر می‌شود.

تشخیص:
تهیه گسترش و دیدن باسیل‌های گرم مثبت و بزرگ که بصورت زنجیره‌ای قرار گرفته‌اند. اسپورها معمولا در گستره‌های بدست آمده از ترشح زخم دیده نمی‌شود. آزمایشات سرولوژی مفید نیستند.

پیشگیری و درمان:

سوزاندن یا دفن لاشه‌های آلوده در گودال‌های عمیق دارای آهک_ ضدعفونی محصولات حیوانی (بوسیله اتوکلاو)_ استفاده از دستکش و پوشاک محافظت کننده در افرادی که در خطر بالای ابتلاء قرار دارند_ ایمن سازی فعال دام‌ها به کمک واکسن زنده ضعیف شده (تخفیف حدت یافته) در این مورد واکسنی که وجود دارد حدود ۹ ماه به دام ایمنی می‌دهد_ واکسینه کردن افرادی که در خطر شغلی بالایی قرار دارند. این واکسن بدون سلولی و حاوی آنتی‌ژن محافظت کننده (PA) خالص شده می‌باشد. درمان بوسیله پنی‌سیلین G انجام می‌شود که موثرترین درمان است.

 

منبع:daneshnameh.roshd.ir



این مطلب مفید بود ؟
1 از 52 از 53 از 54 از 55 از 5
Loading...

این مطلب را با دوستان خود به اشتراک بگذارید:



نظر یا پرسش خود را بیان کنید

  • لطفا از نوشتن با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
  • از ارسال دیدگاه های نا مرتبط با مطلب و مجله، تکرار نظر دیگران، توهین به سایر کاربران و ارسال متن های طولانی خودداری نمایید.
  • لطفا نظرات بدون بی احترامی، افترا و توهین به مسئولان، اقلیت ها، قومیت ها و ... باشد و به طور کلی مغایرتی با اصول اخلاقی و قوانین کشور نداشته باشد.
  • در غیر این صورت، «تصویر زندگی» مطلب مورد نظر را رد یا بنا به تشخیص خود با ممیزی منتشر خواهد کرد.

نام(لازم)

ایمیل(لازم)

بیشتر ببینید
در این رابطه بیشتر بخوانید
مطالب قبلی این بخش
  • ده پرسش و پاسخ درباره سرطان

      وقتی به سرطان مبتلا هستید، گاهی مسائلی که شاید روی کیفیت زندگی یا زیبایی‌تان اثرگذار باشد، ذهنتان را درگیر می‌کند و گرفتار سوال‌هایی می‌شوید که شاید یافتن پاسخشان به زندگی امیدوارتان کند.   ۱- …

  • علائم سرطان در مردان | نشانه هایی که خبر از احتمال سرطان در مردان می دهند

    علائم سرطان در مردان را بشناسید برخی از مردان هنگامی که موضوع رفتن به نزد دکتر پیش می آید، پای شان شل می شود و این امر باعث تاسف است. مراقبت معمول پیشگیرانه می تواند …

  • آفت دهان : علل،علایم،درمان و پیشگیری

      آفت دهان : علل،علایم،درمان و پیشگیری   آفت دهان (Aphthous stomatitis یا  canker sores) زخم های کوچک و عمیق در دهان بوده که بعضی اوقات خوردن و آشامیدن را سخت و دردناک می کند. …

  • لکه های ماه گرفتگی درمان لکه های ماه گرفتگی خرافات است

    علت ایجاد دسته ای از ضایعات پوستی که به نام لکه های ماه گرفتگی در بین افراد معروفند، اختلالات ژنتیکی در شکل گیری عروق زیرپوستی است. لکه پوستی واژه ماه گرفتگی، قدمتی به طول تاریخ …

  • توصیه های ایمنی برای مبتلایان به صرع

      توصیه های مهم برای افراد مبتلا به صرع   حملات صرع ناگهان و بی مقدمه می آیند و می روند. تجربه مبتلایان نشان می دهد که این لرزش های شدید بدون هیچ هشدار قبلی …

  • شناخت عوامل محرک آسم و اجتناب از آن‌ها

    بدون دارو آسم را کنترل کنید آسم بیماری است که باعث ایجاد التهاب در راه تنفسی ریه می‌شود. این التهاب می‌تواند شما را نسبت به محرک‌های خاصی تحریک‌پذیر و حساس کند. زمانی‌که بدن به این …

  • علائم پوکی استخوان، درمان پوکی استخوان پوکی استخوان و باور های غلط , علائم و درمان پوکی استخوان

    علایم و درمان پوکی استخوان کمبود کلسیم در بدن باعث بروز بیماری پوکی استخوان می شود پوکی استخوان هم اکنون ده ها میلیون نفر را در سراسر جهان تحت تاثیر خود قرار داده است بخصوص …

  • لوزه سوم : علل، علائم و درمان

    لوزه سوم چیست؟ در پشت گلو چهار عضو کوچک وجود دارند که در مراحل اول نوزادی در مقابل عفونت از انسان دفاع می کنند. این بافت ها عبارتند از لوزه های چپ و راست، قاعده …

  • نشانه های رایج بیماری های کلیوی

    ده نشانه بیماری های کلیوی   ۹۰ درصد افرادی که دارای نشانه‌های بیماری های کلیوی هستند، از این موضوع مطلع نیستند. با ما همراه باشید تا با نشانه‌های رایج بیماری های کلیوی آشنا شوید. از …

  • تصورات غلط درباره ایدز

      تصورات غلط درباره ایدز را بخوانید   هر بیماری و پدیده جدیدی با شایعاتی در بین مردم همراه می باشد که می تواند فرسنگها از واقعیت فاصله داشته باشد و حتی اگر همه نیز …

  • بیماری های لثه

      رعایت بهداشت دهان و دندان مثلاً با مسواک کردن و نخ کشیدن، خطر پوسیدگی دندان را می‌کاهد و از بیماریهای لثه نیز جلوگیری می‌کند. جرم دندانی رسوبی از باقیمانده‌های غذا، مخاط، باکتریها و سایر …

  • انواع سردرد - علت سردرد انواع سردرد با توجه به محل درد در ناحیه سر

    علل سردرد مجله تصویر زندگی : سردرد ها می توانند در نتیجه دلایل مختلفی شکل بگیرند. دلایل اصلی شامل استرس، رژیم غذایی ضعیف، و وضع اندامی می شوند. رژیم غذایی ضعیف به مشکلات عروقی مانند …

  • یافته های جدید در مورد خودآزمایی پستان

    یافته های جدید در مورد خودآزمایی پستان بسیاری از پزشکان، خودآزمایی پستان را به عنوان راهی برای کاهش میزان مرگ و میر ناشی از سرطان پستان معرفی می کنند. خودآزمایی پستان عبارت است از چک کردن …

  • کرمک : علل، علائم، تشخیص و درمان

    کرمک : علل، علائم، تشخیص و درمان کرمک چیست؟ کرمک نوعی انگل است که می تواند کودکان و بزرگسالان را آلوده کند اما میزان شیوع کرمک در کودکان بیشتر است. کرمک چگونه گسترش پیدا می …